Sofra Bir Kültürdür

Bir misafirlikte ya da bir restoranda tabak ve kaşığın markasına bakmak benim için bir meslek hastalığıdır. Bunun yanında, yapılan tercihler bana o kişinin zevki, öncelikleri ve yaşam anlayışı hakkında da ipuçları verir. Eskiden bu tercihlerin daha çok ekonomik sebeplerle yapıldığını düşünürdüm. Zamanla gördüm ki işin içinde sadece bütçe değil, aynı zamanda bir kültür de var.

Kalite, markaların tekelinde olan ya da yalnızca kullanılan malzemeyle açıklanabilecek bir kavram değildir. Porselen yemek takımı seçerken yalnızca marka veya desen değil; porselenin hammaddesi, formu, sır kalitesi, kullanım kolaylığı ve üreticinin yıllar içinde edindiği tecrübe de önemlidir. Bir tabağın üzerindeki desen bile, kullanıcıda bırakacağı his düşünülerek tasarlanır. Bu tesadüf değil, nesilden nesile aktarılan bir tasarım kültürünün sonucudur.

Sektörün içinde olan biri bunları ilk bakışta fark eder. Desen başarılıdır ama tabak formu kullanışsızdır. Servis parçaları eksiktir ya da günlük kullanım ihtiyaçlarını tam karşılamaz. Bazen de yalnızca başarılı bir tasarımın görüntüsü taklit edilmiş, fakat onu değerli kılan bilgi, tecrübe ve işçilik ürüne yansımamıştır. Çünkü kalite, benzemekle değil; bir birikimle ortaya çıkar.

Düğün öncesinde çeyizlerini yakınlarına göstermek için hazırlayan genç kızlarımızın heyecanı ise gerçekten takdire değerdir. Ancak çeyiz alışverişinde dikkatimi en çok çeken konulardan biri; yemek takımı, çatal kaşık bıçak takımı, bardak ve tencere gibi farklı ürün gruplarının tek bir marka altında oluşturulduğu ve sektörde “paket” olarak adlandırılan alışveriş biçimidir. Popüler markaların etkisiyle yapılan bu tercihler pratik görünse de, her ürün grubunda aynı seviyede uzmanlık ve kaliteyi sunmak kolay değildir.

Köklü markalar genellikle belirli alanlarda uzmanlaşır. Porselen üreten bir firma; formu, sır kalitesi, deseni, dayanıklılığı ve kullanıcı sağlığını yılların birikimiyle geliştirir. Aynı şekilde çatal kaşık bıçak takımı, kristal bardak veya tencere üreten firmaların da kendi ürün gruplarında yıllar içinde geliştirdikleri farklı bir üretim bilgisi ve tecrübesi vardır. Bu nedenle ürün seçerken markadan çok, o markanın hangi alanda uzmanlaştığına bakmak daha sağlıklı bir yaklaşımdır.

Bu yüzden genç kızlarımıza tavsiyem; ister çeyiz alışverişi olsun ister günlük kullanım için ürün seçimi, acele etmemeleri ve her ürün grubunda o alanda uzmanlaşmış markaları değerlendirmeleridir. İyi bir sofra, tek bir markanın vitrini olmak zorunda değildir. Farklı alanlarda kendini ispatlamış markaların doğru ürünlerinden oluşan bir bütün, çoğu zaman çok daha nitelikli bir sonuç ortaya çıkarır.

Kalite sanıldığı kadar pahalı değildir. Asıl pahalı olan; popülerliğin etkisiyle, araştırmadan ve aceleyle yapılan yanlış tercihlerdir. Bunun bedeli sadece maddi değildir; kullanım konforu, dayanıklılık ve zaman zaman sağlık açısından da karşınıza çıkabilir.

Çünkü sofra sadece yemek yenilen bir yer değildir. Sofra, insanın estetik anlayışını, yaşam kültürünü ve seçim yapma biçimini sessizce anlatır. Bu yüzden ben uzun zamandır şuna inanıyorum: Sofra bir kültürdür.

Engin Duran